Giáo trình Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ - Sữa mẹ ở loài người - Âu Nhựt Luân

Tài liệu Giáo trình Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ - Sữa mẹ ở loài người - Âu Nhựt Luân: Tín chỉ Sản Phụ khoa 1 Bài Team-Based Learning 4-10: Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ Bài giảng trực tuyến Sữa mẹ ở loài người © Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Tác giả giữ bản quyền 1 Bài Team-Based Learning 4-10: Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ Sữa mẹ ở loài người Âu Nhựt Luân 1, Lê Thị Mỹ Trinh 2 Mục tiêu bài giảng Sau khi học xong bài, sinh viên có khả năng: 1. Giải thích vì sao sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ 2. Phân tích được vai trò của các hormone prolactin, oxytocin và các chất ức chế tạo sữa Ở loài người, sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Không chỉ là nguồn dinh dưỡng tiêu chuẩn, nuôi con bằng sữa mẹ còn đem lại nhiều lợi ích về sức khỏe, kinh tế và xã hội. Sữa mẹ giúp hệ thống đường ruột và tế bào não của trẻ trưởng thành. Các chất diệt khuẩn như lactoferrine, bạch cầu, lysozyme, yếu tố bifidus giúp trẻ tăng cường sức đề kháng. IgA trong sữa mẹ còn phòng tránh nhiều bệnh dị ...

pdf2 trang | Chia sẻ: quangot475 | Lượt xem: 461 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo trình Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ - Sữa mẹ ở loài người - Âu Nhựt Luân, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tín chỉ Sản Phụ khoa 1 Bài Team-Based Learning 4-10: Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ Bài giảng trực tuyến Sữa mẹ ở loài người © Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Tác giả giữ bản quyền 1 Bài Team-Based Learning 4-10: Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ Sữa mẹ ở loài người Âu Nhựt Luân 1, Lê Thị Mỹ Trinh 2 Mục tiêu bài giảng Sau khi học xong bài, sinh viên có khả năng: 1. Giải thích vì sao sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ 2. Phân tích được vai trò của các hormone prolactin, oxytocin và các chất ức chế tạo sữa Ở loài người, sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Không chỉ là nguồn dinh dưỡng tiêu chuẩn, nuôi con bằng sữa mẹ còn đem lại nhiều lợi ích về sức khỏe, kinh tế và xã hội. Sữa mẹ giúp hệ thống đường ruột và tế bào não của trẻ trưởng thành. Các chất diệt khuẩn như lactoferrine, bạch cầu, lysozyme, yếu tố bifidus giúp trẻ tăng cường sức đề kháng. IgA trong sữa mẹ còn phòng tránh nhiều bệnh dị ứng cho trẻ như chàm, suyễn . Về phía mẹ, cho con bú mẹ giúp tử cung co hồi tốt, mẹ chậm có kinh, nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau sinh. Khi cho con bú, tình cảm mẹ con phát triển, gắn bó. Trẻ có cảm giác yêu thương, an toàn nên dễ dàng thích nghi và tồn tại với cuộc sống mới bên ngoài buồng tử cung. Nuôi con bằng sữa mẹ vừa an toàn, vừa sinh lý và tiết kiệm chi phí hơn so với sữa công thức. Sữa mẹ mang những đặc điểm ưu việt cho sự phát triển của trẻ mà không một loại thức ăn nào có thể thay thế được. Nên cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và duy trì tiếp tục ít nhất 1 năm hay lâu hơn nữa. Theo khuyến cáo của AAP, nên cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và duy trì tiếp tục ít nhất 1 năm hay lâu hơn nữa tùy theo nguyện vọng của mẹ và trẻ. Nhìn chung, việc quyết định thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ phải dựa trên sự cân nhắc giữa nguy cơ có thể có và lợi ích của sữa mẹ, lệ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế-xã hội của chính bà mẹ. Việc nuôi con bằng sữa mẹ rất hiếm khi bị chống chỉ định. Chống chỉ định cho con bú sữa mẹ chỉ có trong một số trường hợp hãn hữu như trẻ bị rối loạn chuyển hóa galactose, mẹ bị lao không điều trị. Trong một số trường hợp, việc nuôi con bằng sữa mẹ có thể diễn ra với một số điều kiện phải tuân thủ nghiêm ngặt như trong trường hợp mẹ bị nhiễm HIV hay HBV. Các trường hợp mẹ bị nhiễm virus H1N1, virus hướng bạch cầu T type I hay II84, mẹ có sang thương ở vú do nhiễm trùng hoặc do Herpes đang tiến triển cũng là các trường hợp mà việc nuôi con bằng sữa mẹ có thể diễn ra có điều kiện. SẢN XUẤT SỮA MẸ Ở LOÀI NGƯỜI Sữa mẹ được sản xuất tại các nang tuyến sữa. Trong thai kỳ, tuyến sữa phát triển mạnh dưới tác dụng của các steroids sinh dục, sẵn sang cho nhiệm vụ sản xuất sữa sau khi sanh. Lúc này, các tuyến này chỉ sản xuất ra một ít dịch sữa. Chỉ sau khi sanh, tuyến sữa mới thật sự sản xuất sữa để thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu cho con bú đúng cách, người phụ nữ bình thường có thể nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ ngay cả khi sinh song thai hoặc tam thai. Lượng sữa mẹ ít phụ thuộc vào kích thước vú mà phụ thuộc vào động tác bú của trẻ và sự hoạt động của các tuyến vú dưới tác động của các hormone prolactin, oxytocin và các chất ức chế tạo sữa. Động tác trẻ bú mẹ tạo nên những xung động cảm giác từ núm vú, kích thích tuyến yên tiết ra hai hormone là prolactin và oxytocin vào tuần hoàn máu mẹ. Prolactine là hormone có vai trò quan trọng trong sản xuất sữa Prolactin là hormone của tuyến yên, được tiết ra sau mỗi cử bú để tạo sữa cho cử bú tiếp theo. Prolactin kích thích các tế bào tuyến vú tạo sữa và ức chế sự rụng trứng. Prolactin thường được tiết nhiều vào ban đêm hơn ban ngày. Oxytocin là hormone của thuỳ sau tuyến yên. Oxytocin kích thích tế bào cơ trơn quanh nang sữa ở tuyến vú co bóp, đẩy sữa ra ngoài qua hệ thống ống tuyến. Ngoài ra, oxytocin còn tác động gây co cơ tử cung giúp tử cung co hồi và tống xuất sản dịch sau sinh. Mẹ nghĩ đến con một cách yêu thương, ru con, ngắm nhìn con hỗ trợ tích cực cho phản xạ oxytocin. Ngược lại mẹ lo lắng, căng thẳng, đau đớn làm cản trở xảy ra cả hai phản xạ prolactin và oxytocin. Các chất ức chế tạo sữa hiện diện trong sữa mẹ, có vai trò ngăn cản tạo sữa mới khi còn tồn đọng sữa trong nang sữa Trong sữa mẹ có những chất ức chế tạo sữa, nếu một lượng sữa lớn ứ đọng trong vú, các chất này sẽ làm giảm dần sự tạo và tiết sữa. Đây là phản hồi âm nhằm bảo vệ mô vú khỏi bị tổn hại do quá căng đầy. 1 Giảng viên, Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. E-mail: aunhutluan@gmail.com 2 Giảng viên, Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. E-mail: trinhle1501@gmail.com Tín chỉ Sản Phụ khoa 1 Bài Team-Based Learning 4-10: Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ Bài giảng trực tuyến Sữa mẹ ở loài người © Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Tác giả giữ bản quyền 2 Do đó, muốn duy trì sữa mẹ, chất ức chế tiết sữa phải được lấy ra bằng cách cho trẻ bú hoặc hút sạch, không để vú ứ đọng sữa. Phản xạ prolactin là một phản xạ quan trọng trong tạo mới sữa. Việc bài tiết prolactin có các đặc điểm: • Khởi động từ những xung động cảm giác của động tác nút vú. • Bài tiết sau bữa bú. • Tiết nhiều vào ban đêm.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdftbl_4_12_breastfeedingbai_4121_sua_me_o_loai_nguoi_5998_2154427.pdf